Zgubiony dowód lub paszport? Tych kroków nie wolno odkładać

Wakacje to czas podróży, koncertów, festiwali i wyjazdów, ale również moment, w którym łatwiej zgubić dokumenty lub paść ofiarą kradzieży. Dowód osobisty albo paszport pozostawiony poza kontrolą nawet na krótki czas może zostać wykorzystany przez osoby nieuprawnione. Dlatego przed wyjazdem warto wiedzieć, jak szybko zareagować w przypadku utraty dokumentu i gdzie go zastrzec.

Utrata dokumentu to nie tylko formalność

Dowód osobisty i paszport to dokumenty, które podczas wakacyjnych wyjazdów często mamy przy sobie. Zabieramy je do hoteli, na lotniska, do pociągów, na wydarzenia plenerowe i w miejsca, gdzie przebywa wiele osób. Właśnie tam najłatwiej o nieuwagę, zgubienie portfela, kradzież torby albo pozostawienie dokumentów w miejscu publicznym.

Konsekwencje mogą być poważniejsze niż konieczność wyrobienia nowego dokumentu. Skradziony lub zagubiony dowód może zostać wykorzystany m.in. do próby wyłudzenia kredytu, pożyczki, podpisania umowy albo podszycia się pod właściciela danych. Związek Banków Polskich w 65. raporcie infoDOK za I kwartał 2026 roku podał, że w tym okresie udaremniono próby wyłudzeń kredytów o łącznej wartości 140,5 mln zł. Odnotowano też 592 przypadki posługiwania się dokumentem innej osoby oraz 3463 przypadki podrabiania dokumentów.

Jak zastrzec dowód osobisty lub paszport?

Najważniejsza zasada jest prosta: nie warto czekać, aż dokument „może się znajdzie”. Jeśli istnieje podejrzenie, że dowód osobisty lub paszport został zgubiony albo skradziony, trzeba działać jak najszybciej. Dokument można zastrzec w banku, w tym osobiście w oddziale, a część banków umożliwia zgłoszenie telefonicznie pod numerem +48 828 828 828, po zdalnej weryfikacji tożsamości. Związek Banków Polskich przypomina, że wystarczy zgłosić zastrzeżenie w jednym banku, a informacja zostanie przekazana do uczestników Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE.

Utratę dowodu można zgłosić również w urzędzie gminy, przez internet albo w aplikacji mObywatel. Gov.pl wskazuje, że w przypadku kradzieży dowodu wystarczy zgłoszenie sprawy Policji, a dokument zostanie unieważniony z dniem zgłoszenia. Jeżeli dokument zaginął za granicą, sprawę należy zgłosić w konsulacie. Po unieważnieniu starego dokumentu trzeba złożyć wniosek o nowy.

System DOKUMENTY ZASTRZEŻONE i mObywatel

System DOKUMENTY ZASTRZEŻONE prowadzony przez Związek Banków Polskich to ogólnopolska baza skradzionych i zagubionych dokumentów. Korzystają z niej banki, operatorzy telekomunikacyjni i inne instytucje, które mogą dzięki temu szybciej wykryć próbę wykorzystania cudzych danych. Według danych ZBP po I kwartale 2026 roku baza liczyła już 2 857 172 dokumenty, a tylko w pierwszych trzech miesiącach roku trafiło do niej 112,5 tys. utraconych dokumentów tożsamości.

Od lutego 2026 roku dokumenty można zastrzegać także bezpośrednio w aplikacji mObywatel. Usługa pozwala zastrzec oraz cofnąć zastrzeżenie dowodu osobistego lub paszportu online, bez wizyty w oddziale. ZBP podaje, że zgłoszenie wykonane w aplikacji jest automatycznie przekazywane do Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE, co skraca czas reakcji i ogranicza ryzyko wykorzystania dokumentu przez osoby nieuprawnione.

O czym pamiętać przed wyjazdem?

Przed wakacyjnym wyjazdem warto sprawdzić, gdzie przechowujemy dokumenty, czy naprawdę musimy nosić je zawsze przy sobie oraz czy mamy możliwość szybkiego kontaktu z bankiem lub dostęp do aplikacji mObywatel. W hotelu, na plaży, koncercie czy w zatłoczonym pociągu dokumenty powinny być przechowywane osobno od gotówki i kart płatniczych, najlepiej w miejscu trudniej dostępnym dla osób postronnych.

Kilka minut ostrożności może uchronić przed wieloma problemami. Szybkie zastrzeżenie dokumentu po jego utracie zmniejsza ryzyko finansowych konsekwencji, stresu i długiego wyjaśniania spraw związanych z kradzieżą tożsamości. Wakacje mają być czasem odpoczynku, dlatego warto zadbać nie tylko o bagaż i bilety, ale również o bezpieczeństwo własnych danych.